Aynı yuvarlak küçük a harfinin üç kopyası: sola yatık Retalic, dik Roman ve sağa yatık Italic, sallanan bir oyuncak gibi yan yana

Clippy, Kanon Foundry’den Tor Weibull’un, Ad Werner’in 1973’te Mecanorma’dan çıkan Paperclip Contour yazı tipini yeniden yorumladığı bir yazı ailesi. Weibull konturlu harfleri doldurdu, olmayan büyük harfleri çizdi ve aileyi sola yatık Retalic, dik Roman ve sağa yatık Italic arasında “sallanan” bir variable font’a dönüştürdü.

Kanon Foundry’nin sayfasına göre Clippy 2025’te yayımlandı, 530 glif ve Türkçe dahil 219 dil desteğiyle geliyor. Aile, It’s Nice That’in Eylül 2026’daki yazısıyla yeniden gündeme geldi. Hikâyenin ilginç tarafı, baskıya bağlı kalmış 1970’lerden bir yazı tipinin dijital bir değişken font sistemine nasıl çevrildiği.

Paperclip Contour’dan Clippy’ye ne değişti?

Weibull yazı tipiyle The Drifters’ın “Kissin’ in the Back Row of the Movies” plak kapağında karşılaştı. It’s Nice That’e anlattığına göre modüler ifadeyi sevdi, ama kontur stili ve büyük harflerin yokluğu yazı tipini kullanışsız kılıyordu. Werner’in dolu harfli bir versiyonu Hollanda’nın feminist dergisi Opzij’in logosu için kullanılmış, ama hiçbir zaman ticari yazı tipi olarak çıkmamıştı.

1973 · PAPERCLIP CONTOUR
Kontur, yalnızca küçük harf
Ad Werner tasarımı, Mecanorma yayını. Küçük harfler, rakamlar ve temel noktalama; harfler içi boş kontur.
2025 · CLIPPY
Dolu harf, tam karakter seti
Büyük harfler eklendi, rakamlar sisteme uyacak şekilde yeniden çizildi, dil desteği genişletildi.
ÇİZİM DÜZELTMELERİ
Daha az diyagonal
Daha az çapraz, iyileştirilmiş eğriler ve optik düzeltmeler. Geniş kancası aralık sorunu çıkaran küçük j, Futura tarzı düz bir kuyrukla değiştirildi.
Kaynak: Kanon Foundry, It’s Nice That

Weibull, Paperclip Contour dışında Herbert Bayer’in modüler harf çalışmalarından da beslendiğini söylüyor. Ağırlıklar çoğaldıkça orta kalınlıklar banka çeklerindeki manyetik E13B (MICR, 1958) karakterlerini, en ince kesimler ise CNC gravür yazılarını hatırlatmaya başlamış.

Retalic nedir? Clippy’nin sallanma ekseni

Retalic, İtalik’in ters yöne, yani sola yatan hâli. Clippy’de bu üç duruş (Retalic, Roman, Italic) ayrı fontlar olarak da geliyor, tek bir variable font içinde sürekli bir eksen olarak da. Kanon’un sayfasındaki font test aracı, eğim (slnt) ekseninde −10 ile +10 arasında, ağırlık (wght) ekseninde ise kalınlık değişimi sunuyor.

Weibull’un tarifi oyuncak gibi: “Yuvarlak formların, Retalic ve Italic master’lar arasında sallanan bir variable font olarak iyi çalışabileceğini erkenden fark ettim. Sonuç bana bir hacıyatmazı hatırlattı.” Kanon sonradan küçük a harfinden fiziksel hacıyatmaz oyuncaklar bile üretti (It’s Nice That).

AğırlıkRetalicRomanItalic
ThinOnay işaretiOnay işaretiOnay işareti
LightOnay işaretiOnay işaretiOnay işareti
RegularOnay işaretiOnay işaretiOnay işareti
MediumOnay işaretiOnay işaretiOnay işareti
BoldOnay işaretiOnay işaretiOnay işareti
5 ağırlık × 3 duruş = 15 statik stil; Kanon sayfası variable dosyayla birlikte 16 stil sayıyor. Kaynak: Kanon Foundry

Clippy künyesi: stil, glif, dil ve fiyat

STİL
15 + variable
Retalic, Roman ve Italic duruşlarında beşer ağırlık; ayrıca tek dosyalık variable font.
GLİF
530
Büyük ve küçük harf, yeniden çizilmiş rakamlar, para birimi simgeleri (₺ dahil) ve semboller.
DİL
219
Desteklenen diller listesinde Türkçe de var.
FİYAT
Stil başına 70 €
Sayfanın fiyat verisinde aile paketi 500 € olarak yer alıyor; vergi ve lisans kapsamı sepette netleşiyor.
2025’te yayımlandı; tasarım Tor Weibull, mastering Sebastian Carewe. Rakamlar Kanon Foundry’nin Clippy sayfasından alındı. It’s Nice That yazısında “on beş stil” denmesi, statik stillerin sayısı. Kaynak: Kanon Foundry

Kanon deneme fontları da sunuyor. Sayfadaki nota göre deneme dosyaları yalnızca lisans almadan önce test etmek ve ücretli ya da ücretsiz sunum (pitch) maketlerinde kullanmak için; ayrıntılar EULA’nın Trial License bölümünde. Yani Clippy ücretsiz bir yazı tipi değil: yayına giren bir işte kullanmak için lisans gerekiyor.

Clippy hangi işlerde işe yarar?

Bu bölüm bizim değerlendirmemiz. Clippy uzun metin için değil, sesi yüksek kısa metin için tasarlanmış bir aile: yuvarlak modüller ve ataş kıvrımları küçük puntoda okunurluğu zorlar, büyük puntoda ise kimliğin kendisi olur.

UYGUN
Afiş, kapak, etiket
Plak kapağı, festival afişi, ambalaj üzerindeki kısa başlıklar. Yazı tipinin kökeni de bir plak kapağı.
UYGUN
Hareketli tipografi
Variable eğim ekseni, harfleri ileri geri sallayan animasyonlar için hazır bir “kas” veriyor; Kanon’un tanıtım animasyonları da bunu kullanıyor.
DİKKAT
Gövde metni ve arayüz
Uzun paragraf, form etiketi ya da küçük arayüz metni için okunurluk riski yüksek; burada sade bir grotesk eşlik etmeli.
Değerlendirme ozdalgic.com’a ait; teknik özellikler Kanon Foundry sayfasından.
  • Sağa ok Web’de variable kullanım: Eğim ekseni CSS’te font-variation-settings: "slnt" -10 ile kontrol edilebilir; webfont lisansı ayrıca kontrol edilmeli.
  • Sağa ok Türkçe kontrol: Destek listesinde Türkçe var; yine de ğ, ş, ı ve İ’yi kendi başlıklarınızla deneme fontunda test edin.
  • Uyarı üçgeni Eşleştirme: Clippy tek başına bir kimlik taşır; gövde için onu yormayan nötr bir aile seçin.

Tek bir harf sisteminden marka kurmanın farklı örnekleri için Berlin Museum’un 81 logoluk kimliğine ve Instagram’ın yeni wordmark’ına bakabilirsiniz. Başlıkların satır kırılımını tasarım aracında kontrol etmek için Figma’nın text wrap balance ve pretty seçenekleri, metni bir yol üzerinde dizmek için ise SVG textPath’in yeni path özniteliği işe yarar.

Sık sorulan sorular

Clippy yazı tipi Türkçe karakterleri destekliyor mu?

Evet. Kanon Foundry’nin Clippy sayfasındaki 219 desteklenen dil arasında Türkçe yer alıyor. Glif setinde Türk lirası simgesi (₺) de var.

Clippy ücretsiz mi?

Hayır. Kanon Foundry stil başına 70 € fiyat gösteriyor; deneme fontları yalnızca test ve sunum maketleri için kullanılabiliyor. Yayına giren işler için lisans gerekiyor.

Retalic ne demek?

Retalic, italiğin ters yöne yani sola yatık hâli. Clippy’de Retalic, Roman ve Italic duruşları variable font içinde tek bir eğim ekseniyle birbirine bağlanıyor.

Paperclip Contour’u kim tasarladı?

Paperclip Contour, Ad Werner’in tasarımı ve 1973’te Mecanorma tarafından yayımlandı. Orijinalinde yalnızca küçük harfler, rakamlar ve temel noktalama işaretleri kontur stilinde bulunuyordu.

Kaynaklar

Aytaç Özdalgıç

Hakkında

Aytaç Özdalgıç

18 yılı aşkın profesyonel iş hayatına sahip; grafik tasarım, web tasarımı ve UI/UX alanlarında uzman. Marka kimliğinden dijital arayüzlere uzanan bütünsel bir tasarım yaklaşımı benimsiyor. Proje analizi, frontend (HTML/CSS) bilgisi sayesinde yaratıcı fikirleri işlevsel, kullanıcı odaklı ve uygulanabilir dijital çözümlere dönüştürüyor.

Hakkımda daha fazlası →

Bir Yorum Yazın

Aytaç Özdalgıç sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin