Ciel, Fransız dökümhane Production Type’ın Léa Bruneau’ya tasarlattığı, İngiliz copperplate (sivri uçlu kalem) kaligrafisine dayanan bir yazı tipi ailesi. Aile ikiye ayrılıyor: okunmak için çizilmiş beş ağırlıklı bir metin katmanı ve bakılmak için çizilmiş, harfleri eş genişlikli karelere düğümleyen üç stilli bir süs katmanı (Ciel Initials).
Süsleme çoğu yazı tipinde sonradan eklenen bir katmandır. Ciel’de ise süs, harfin oturduğu ızgaranın kendisi. Bu yazıda ailenin nasıl kurulduğunu, Türkçe için ne sunduğunu ve süslü baş harfi web’de nasıl kullanabileceğinizi anlatıyoruz. Font 22 Ekim 2025’te 1.001 sürümüyle yayımlandı; Abduzeedo’nun 17 Ekim 2026 tarihli tanıtımı ve 2026’da topladığı ödüllerle yeniden gündemde.
Ciel yazı tipi nedir? Kısa künye
Production Type’ın Ciel sayfası ve fontla birlikte yayımlanan teknik dokümantasyon şu bilgileri veriyor:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Dökümhane | Production Type (Fransa) |
| Tasarım | Léa Bruneau |
| Sanat yönetimi | Charly Derouault ve Léa Bruneau; asistan Hugo Scholl |
| Çıkış / sürüm | 22 Ekim 2025 / 1.001 |
| Metin stilleri | ExtraLight, Light, Regular, Bold, ExtraBold (5) |
| Süs stilleri | Ciel Initials First, Second, Third (3) |
| Formatlar | Statik OTF, TTF, WOFF, WOFF2 |
| Dil desteği | 294 dil (Türkçe dahil) |
| Glif sayısı | 726 (Ciel Regular) |
| Fiyat | Stil başına 95 €’dan başlıyor |
Görselde ağırlıklar arasındaki farkın yalnızca kalınlık olmadığı görülüyor: ağırlık arttıkça kalın çizgiler doygunlaşırken bağlantı çizgileri kılcal kalıyor. ExtraBold bu yüzden “kalın bir yazı” değil, kontrastı uç noktaya taşınmış bir kaligrafi gibi okunuyor.
@font-face tanımlarken font-weight değerini bu sayılara göre vermek, stillerin doğru eşleşmesini sağlar. Initials stilleri: First 400, Second 600, Third 700. Kaynak: Ciel teknik dokümantasyonu (PDF), Production Typeİki katman: okunacak harf ve bakılacak harf
Ciel’in asıl kararı aileyi iki işe bölmesi. Production Type’a göre temel stiller başlıklar, kısa paragraflar ve sakin editoryal düzenler için; Initials ise “okunacaktan fazlasını göstermek” için: drop cap, başlık, poster, kitap kapağı ve mimari yazıt (kaynak).
Görselde dikkat edilmesi gereken nokta şu: küçük harfler üç stilde de aynı. Değişen yalnızca büyük harfin kaç kez kendi üzerinden geçtiği. Yani süs, harfin iskeletine eklenen yeni çizgilerle değil, aynı hareketin tekrarıyla üretiliyor.
Süsleme neden “yapı” sayılıyor?
Initials’ın bütün glifleri eş genişlikli (monospaced). Production Type bunu “her glif aynı kutuya hapsedilmiş, bloklardan ve kilitlenmelerden bir mimari” diye tarif ediyor (kaynak). Kıvrımlar ne kadar taşkın olursa olsun, harf her zaman aynı kareyi dolduruyor.
- Izgara önce gelir: Süs serbest bırakılmıyor, kareye sığdırılıyor. Bu sayede iki harf yan yana geldiğinde boşluk değil düzenli bir bant oluşuyor.
- Eğim kontrol altında: Kaynaklar Ciel’in eğiminin ölçülü ve “sıkı kontrol edilmiş” olduğunu vurguluyor; kaligrafik hareket korunurken harf kareden taşmıyor.
- Yapı gizlenmiyor: Abduzeedo’nun aktardığına göre rakamlar doygun kırmızıyla ve görünür yapım düğümleriyle çiziliyor — çizimin iskeleti tasarımın parçası (kaynak).
Jüriler de bu ikiliği öne çıkarıyor. STA100 metni Ciel’i “hem ciddi bir yazı tipi hem de aşırıya kaçan bir süs” olmakta ısrar eden bir aile olarak anlatıyor. European Design Awards kaydı ise kategoriyi “Original Typeface – Display” olarak veriyor.
Ciel hangi ödülleri aldı?
- European Design Awards 2026: Gold ve Graphic dalında Best of Show (kaynak)
- Communication Arts 2026: Award of Excellence (kaynak)
- STA100 2026: kazanan (kaynak)
- Type Directors Club 2026: finalist (kaynak)
Ciel nerede kullanılır, nerede kullanılmaz?
Bir yazı tipini ödülüyle değil, işe uyup uymadığıyla seçmek gerekiyor. Ciel’in güçlü olduğu yerler net:
Kitap ve dergi açılışları: Bölüm başlarında drop cap, kapakta tek büyük harf.- Afiş ve ambalaj: Az kelime, büyük boyut, süsün görülebileceği alan.
- Davetiye ve sertifika: Copperplate’in resmî tonu bu türle doğal olarak örtüşüyor.
Uzun gövde metni ve arayüz: Üreticinin kullanım listesinde yok; küçük boyutta ince çizgiler kaybolur.
Eşleştirme için Production Type kendi kataloğundan iki öneri veriyor: Ciel Initials Third ile Media Sans Bold, Ciel Initials Second ile Europa Prima ExtraLight. İkisi de süslü harfin yanına sakin bir sans-serif koyma fikrine dayanıyor.
Ciel Initials ile web’de drop cap nasıl yapılır?
Ciel’in WOFF2 dosyası olduğu için süslü baş harfi doğrudan web sayfasında kullanabilirsiniz. CSS’in initial-letter özelliği drop cap’in kaç satır yüksekliğinde olacağını ve ne kadar batacağını tek satırda belirliyor (MDN). Ancak MDN bu özelliği “sınırlı kullanılabilirlik” (Baseline değil) olarak işaretliyor: Chrome ve Edge 110’dan beri destekliyor, Safari -webkit- önekiyle 9’dan beri destekliyor, Firefox ise hiç desteklemiyor (kaynak).
@font-face ile tanımla.::first-letter ile paragrafın ilk harfine Initials ailesini ver.initial-letter: 3 → 3 satır yüksekliğinde drop cap.@supports ile desteklemeyen tarayıcıda float kullan.initial-letter desteği: Chrome/Edge 110+, Safari 9+ (-webkit- önekiyle), Firefox’ta yok. Kaynak: MDN, MDN browser-compat-data- Lisansı kontrol edin: Web kullanımı için doğru lisansı satın alma sayfasında seçin; koşullar Production Type’ın EULA’sında.
- Fontu tanımlayın: Initials stillerinden birini (First, Second veya Third)
@font-faceile ekleyin. - İlk harfi hedefleyin:
::first-lettersözde öğesine Initials ailesini verin. - Boyutu belirleyin:
initial-letter: 3harfi üç satır yüksekliğine çıkarır; ikinci değer batma derinliğidir (3 2gibi). - Yedek ekleyin: Firefox için
@supportsiçindefloattabanlı klasik drop cap yazın.
@font-face {
font-family: "Ciel Initials Second";
src: url("/fonts/CielInitials-Second.woff2") format("woff2");
font-display: swap;
}
.giris::first-letter {
font-family: "Ciel Initials Second", serif;
-webkit-initial-letter: 3;
initial-letter: 3;
margin-inline-end: .15em;
}
/* initial-letter desteklemeyen tarayıcılar (Firefox) için */
@supports not ((initial-letter: 3) or (-webkit-initial-letter: 3)) {
.giris::first-letter {
float: left;
font-size: 3.4em;
line-height: .85;
padding-inline-end: .1em;
}
}
/* Ciel'in stilistik setleri: daire içinde rakam, ok, dingbat */
.rakam-daire { font-feature-settings: "ss01" 1; }Dosya adı ve yolu örnektir; kendi satın aldığınız dosyanın adını kullanın. Teknik dokümana göre Ciel’de ss01–ss04 stilistik setleri açık ve kapalı daire içinde rakamlar, oklar ve dingbat’ler için ayrılmış; font-feature-settings ile açılabiliyor.
Türk tasarımcı için ne anlama geliyor?
İlk pratik soru Türkçe karakterler. Teknik dokümandaki dil listesinde Türkçe (Turkish) yer alıyor; Ciel Regular 726 glif içeriyor (kaynak). Yani ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü metin stillerinde sorun değil. Initials için ayrı bir dil listesi verilmediğinden, Türkçe büyük harfle başlayan bir drop cap (Ç, Ö, Ş, Ü, İ) kullanacaksanız satın almadan önce spesimen sayfasında deneyin.
İkinci ders tasarım yöntemine dair. Ciel, süslemeyi “fazlalık” olarak görmek yerine onu bir ızgaraya bağlayarak kontrol ediyor. Aynı fikir bir logo sisteminde, bir ambalaj serisinde ya da bir kitap kapağında da işe yarar: süsü serbest bırakmak yerine tekrar eden bir kutuya oturtmak. Benzer bir okuma için type specimen yazımıza, geometrik bir karşı örnek için Neurath X incelemesine bakabilirsiniz. Kişilik taşıyan başka bir aile için Oficía Mono ve tarihsel bir harfin dijitale taşınması için Clippy yazı tipi yazılarımız da aynı soruya farklı yerlerden bakıyor.
Sık sorulan sorular
Ciel yazı tipi ücretsiz mi?
Hayır. Production Type sayfasında her stil “95 €’dan başlayan” fiyatla listeleniyor; Initials’ın üç stili de ayrı ayrı aynı başlangıç fiyatında (kaynak). Sayfada ücretsiz deneme fontundan söz edilmiyor.
Ciel yazı tipi Türkçe karakterleri destekliyor mu?
Evet. Ciel’in teknik dokümantasyonu desteklenen 294 dil arasında Türkçe’yi sayıyor (kaynak). Initials stilleri için ayrı bir dil listesi verilmediğinden Türkçe büyük harfleri spesimende kontrol etmek iyi olur.
Copperplate yazı tipi nedir?
Copperplate, sivri uçlu kalemle (pointed pen) yazılan kaligrafi stillerinin genel adı; ismini bu yazıları öğreten, bakır levhalara kazınarak basılan alıştırma kitaplarından alıyor (kaynak). Ciel bu kaligrafiyi temel alıyor ama eğimini bilinçli olarak sınırlıyor. “Copperplate Gothic” ise adı benzese de küçük harfi olmayan, 1901 tarihli ayrı bir yazı tipi (kaynak).
initial-letter Firefox’ta çalışıyor mu?
Hayır. MDN’in uyumluluk verisine göre Firefox initial-letter özelliğini desteklemiyor; Chrome ve Edge 110’dan, Safari ise -webkit- önekiyle 9’dan beri destekliyor (kaynak). Firefox için float tabanlı bir yedek yazmak gerekiyor.
Ciel Initials ile Ciel arasındaki fark ne?
Ciel beş ağırlıklı metin ailesi; başlık ve kısa paragraf için. Ciel Initials ise üç stilli süs katmanı; büyük harfler eş genişlikli karelere düğümlenmiş ve drop cap, afiş, kitap kapağı gibi görsel kullanımlar için tasarlanmış (kaynak).
Bir Yorum Yazın