Tasarimcilarin AI icin kullandigi kara buyu, zayif stajyer, fast food, hayal makinesi, dis iskelet ve seytanin aleti metaforlarini gosteren radar semasi

Her tasarım konferansında artık bir “AI paneli” var ve panel hep aynı şekilde bitiyor: moderatör “peki, bittik mi?” diye soruyor, salon gergin gergin gülüyor. Berlin’de iletişim tasarımı okuyan iki yeni mezun, Max Voigt ve Erik Burdach, bu soruyu şakayla geçiştirmek yerine ciddiye aldı ve 30 tasarım liderine gerçekten sordu.

Sonuç: 240 sayfalık, adını o aynı gergin şakadan alan bir kitap — “Are we cooked?!” Ve cevaplar, ne kesin bir “evet bittik” ne de rahatlatıcı bir “hayır hiçbir şey değişmeyecek” çıktı.

Proje ne: 50 mülakattan 30 keskin röportaja

Proje bir bitirme ödevi olarak başladı. Max ve Erik, ajans liderlerinden bağımsız sanatçılara, Kurppa Hosk ve Mutabor gibi stüdyolardan Boris Eldagsen gibi “AI provokatörlerine” kadar yaklaşık 50 kişiyle konuştu. Onu kitaba dönüştüren şey ise şu gözlemdi: görüştükleri her kişi, diğerlerinin ne dediğini merak ediyordu — yılların verdiği tecrübeye sahip kreatif direktörler bile, karşısındaki mezun öğrenci kadar başkalarının görüşüne açtı.

En çarpıcı cevap: “yeterince iyi” olan her şey risk altında

Kitabın en keskin satırı Boris Eldagsen’den geliyor — 2023’te Sony World Photography Award’ı kazanıp sonra AI ile üretildiğini açıklayarak ödülü reddeden sanatçı. Eldagsen’e göre aslında soru “AI tasarım yapabilir mi” değil: soru, çoğu ticari tasarımın zaten “yeterince iyi”den daha fazlasını hedefleyip hedeflemediği. Büyük ajansların hala bir geleceği olduğunu, çünkü markaşırmanın hiçbir zaman sadece görsel üretmek olmadığını söylüyor: bilgi aktarımı, müşteri yönetimi ve hedef kitleyi anlamak — hiçbir prompt’un kısaltıp geçemeyeceği sıkıcı ama gerekli iş.

Metafor radarı: herkes AI’yı farklı bir şey sanıyor

Kitabın en eğlenceli bölümü, 30 katılımcının AI’yı tanımlamak için kullandığı metaforları bir araya getiren “metafor radarı”. Bazıları “kara büyü” diyor, bazıları her şeyi detaylı açıklamanız gereken “zayıf bir stajyer”e benzetiyor. Kimine göre hızlı ama tatmin etmeyen “fast food”, kimine göre bir “hayal makinesi” ya da “dış iskelet”. Eldagsen ise net: “mümkün kılan teknoloji” diyor ve geleceği tek kelimeyle özetliyor: “belirsiz”.

Bu kadar farklı metafor bir arada olduğunda şaşırtıcı olmuyor: bir sektör kendi aracını nasıl tanımlayacağı konusunda anlaşamamışsa, o araçla ilgili stratejide de anlaşamaması doğal.

Otomatikleşemeyen şey ne

Kitaptaki en kısa ama en aklıda kalan katkı Andrea Ciulu’ya ait: tek satır, “Sarhoş ol, AI bunu yapamaz.” Şaka gibi dursa da altında ciddi bir argüman var — plansız bir anda, gece yarısı alınan kötü bir kararın kampanyanın en iyi fikrine dönüşmesi, ekibi birbirine bağlayan paylaşılan deneyim — bunların hiçbiri bir yetenek benchmark’ında görünmüyor ama işin dokusunu oluşturuyor.

Bunun Türkiye’deki tasarım camiası için anlamı

Türkiye’deki tasarım ortamında “AI mesleğimizi bitirir mi” tartışması genelde iki uçta ilerliyor: ya panik ya da “hiçbir şey değişmeyecek” rahatlığı. Kitabın aslında önerdiği üçüncü bir yol var: hangi işin “yeterince iyi” seviyesinde kaldığını (risk altında) ve hangi işin müşteri güveni, kurumsal hafıza ve insan kararına dayandığını (daha güvenli) ayırt etmek. Bu, daha önce ele aldığımız NN/g’nin UX unvanı tartışmasıyla aynı refleksi paylaşıyor: meslek tanımı belirsizleştikçe, kaygı yerine somut ayrım yapmak daha işe yarıyor.

Sık sorulan sorular

“Are we cooked?!” kitabına nasıl ulaşılır?

Kitap Studio Sprengsatz tarafından yayımlandı; güncel satın alma bilgisi için stüdyonun kendi kanalları takip edilebilir.

Kitaptaki katılımcılar kimlerden oluşuyor?

Kurppa Hosk, Mutabor, KMS TEAM, 27BUCKS gibi ajanslardan LVMH gibi markalara, Boris Eldagsen ve Jumoke Fernandez gibi bağımsız sanatçılara kadar geniş bir yelpaze.

Kitap net bir sonuca mı varıyor?

Hayır — ve bu bilinçli bir tercih. Yazarlar tek bir sonuç dayatmak yerine 30 farklı bakış açısının yan yana durmasına izin veriyor.

Kaynak: Creative Boom, “Two Berlin graduates asked 30 design leaders if AI has ended their industry” (5 Ağustos 2026)

Aytaç Özdalgıç

Hakkında

Aytaç Özdalgıç

18 yılı aşkın profesyonel iş hayatına sahip; grafik tasarım, web tasarımı ve UI/UX alanlarında uzman. Marka kimliğinden dijital arayüzlere uzanan bütünsel bir tasarım yaklaşımı benimsiyor. Proje analizi, frontend (HTML/CSS) bilgisi sayesinde yaratıcı fikirleri işlevsel, kullanıcı odaklı ve uygulanabilir dijital çözümlere dönüştürüyor.

Hakkımda daha fazlası →

Bir Yorum Yazın