Helvetica’yı tanımlayan dört özellik var: yatay ya da dikey bir çizgide biten kontür uçları, yüksek x-yüksekliği, sıkı harf aralığı ve harfin iç boşluğunu dışarıya bağlayan dar açıklıklar (Wikipedia). İzmirli tasarımcı Nehir Köse’nin Helvetica tip kitapçığı bu özellikleri sayfa sayfa ayırıyor; çalışma 31 Ağustos 2026’da Abduzeedo’da öne çıkarıldı (Abduzeedo).
Kitapçığı ilginç kılan, dünyanın en çok konuşulan yazı tiplerinden birine yeni bir şey eklemeye çalışmaması. Helvetica’yı doğduğu disiplinle, İsviçre gridiyle okuyor.
Nehir Köse’nin Helvetica kitapçığı neyi gösteriyor?
Abduzeedo’nun aktardığına göre kitapçık, Max Miedinger ve Eduard Hoffmann’ın 1957 tarihli yazı tipinin anatomisini sistematik biçimde inceliyor. Sert siyah-beyaz sayfalar, keskin vermilyon (turuncuya çalan kırmızı) işaretlerle vurgulanıyor (Abduzeedo). Kitapçığın odaklandığı ayrıntılar:
- Kontür uçları: Harflerin bittiği yerdeki geometri ve yatay kesimler.
- Optik kalınlık: Kontürlerin göze eşit görünen kalınlığı.
- Açıklık eğrileri: Dar açıklıklı kıvrımlar.
- Harf çiftleri: Her yayılan belirli harf çiftlerini izole ediyor ve iç boşlukların farklı okuma mesafelerinde okunabilirliği nasıl kurduğunu gösteriyor.
Baskı da tasarımın parçası: düz açılan (lay-flat) cilt, keskin kesim kenarları ve siyah mürekkebi dağıtmadan emen kaplamasız kâğıt (Abduzeedo).
Helvetica’nın 4 temel özelliği
Kitapçığın işaretlediği ayrıntılar, Helvetica’nın kaynaklarda öne çıkan özellikleriyle örtüşüyor (Wikipedia).
Bu dört özelliğin toplamı, satırda düzenli ve dikkati kendine çekmeyen bir doku. Köse’nin kitapçığında “neutrality” (tarafsızlık) kelimesinin anatomi işaretleriyle birlikte kullanılması bu yüzden yerinde.
Helvetica’nın kısa tarihi
Helvetica, Haas Dökümhanesi’nin Basel yakınındaki Münchenstein’da ürettiği bir yazı tipi olarak doğdu; ilk adı Neue Haas Grotesk’ti (Wikipedia).
İsviçre gridi kitapçıkta nasıl çalışıyor?
Abduzeedo’ya göre kitapçığın iç düzeni, klasik İsviçre grafik geleneğine dayanan katı, çok sütunlu bir grid üzerine kurulu (Abduzeedo).
Abduzeedo’nun vardığı sonuç: katı matematiksel kısıtlar, basılı sayfalar boyunca ilgi çekici bir görsel ritim üretebiliyor (Abduzeedo).
Kendi tip kitapçığınızı hazırlarken bu çalışmadan ne alınır?
Tek vurgu rengi seçin: Köse siyah-beyazın üzerine yalnızca vermilyon kullanıyor; işaretler bu sayede sayfada kaybolmuyor.- Harfleri gruplar hâlinde gösterin: HNG, RST, AOE gibi gruplar, iç boşlukların yan yana nasıl davrandığını tek harften daha iyi anlatır.
Gridi baştan kurun: Baseline grid, dev başlıklarla küçük altyazıların aynı sayfada düzenli durmasını sağlar.
Baskıyı sona bırakmayın: Kâğıt ve cilt tercihi, okurun sayfayla kurduğu ilişkiyi değiştirir; Köse’nin kitapçığında bu kararlar tasarımın parçası.
Tek vurgu rengi seçin: Köse siyah-beyazın üzerine yalnızca vermilyon kullanıyor; işaretler bu sayede sayfada kaybolmuyor.
Gridi baştan kurun: Baseline grid, dev başlıklarla küçük altyazıların aynı sayfada düzenli durmasını sağlar.
Baskıyı sona bırakmayın: Kâğıt ve cilt tercihi, okurun sayfayla kurduğu ilişkiyi değiştirir; Köse’nin kitapçığında bu kararlar tasarımın parçası.Yazı tipinin marka kimliğindeki rolü için Instagram’ın yeni wordmark’ı, Apple Music’in yeni logosu ve Berlin Museum’un 81 logosu yazılarına; ekranda metin dizgisi için Figma Text Wrap rehberine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Helvetica’yı kim tasarladı?
Helvetica, 1956–1957 yıllarında Max Miedinger tarafından, Haas Dökümhanesi’nin başındaki Eduard Hoffmann’ın yönlendirmesiyle tasarlandı. Yazı tipinin ilk adı Neue Haas Grotesk’ti; dökümhane İsviçre’de, Basel yakınındaki Münchenstein’daydı.
Helvetica’nın özellikleri nelerdir?
Helvetica’nın kontür uçları yatay ya da dikey bir çizgide biter, x-yüksekliği yüksektir, harf aralığı sıkıdır ve açıklıkları dardır. Bu dört özellik birlikte yazı tipine yoğun ve sağlam bir görünüm verir.
Tip kitapçığı (type specimen) nedir?
Tip kitapçığı, bir yazı tipinin karakterlerini, ağırlıklarını ve kullanım örneklerini bir arada gösteren yayındır. Nehir Köse’nin çalışması gibi örnekler bunun ötesine geçip harf anatomisini ve grid kullanımını da inceler.
Nehir Köse kimdir?
Nehir Köse, İzmir’de çalışan bir tasarımcı. Helvetica tip kitapçığı Behance’te yayımlandı ve 31 Ağustos 2026’da tasarım platformu Abduzeedo’da öne çıkarıldı.
Bir Yorum Yazın