Web tasarımının temel prensibi uzun süre şuydu: “build for humans” — sitenizi ziyaret eden insan için tasarlayın, gerisi teknik detay. joost.blog’da yayınlanan bir yazıya göre bu yaklaşım artık eksik kalıyor. Web sitesi, hem insan ziyaretçiler hem de yapay zeka ajanları tarafından kullanılabilen, işletmenin merkez üssü haline dönüşüyor.
“Build for humans” neden yetersiz kalıyor
Yazının merkezindeki iddia şu: satın alma kararlarının bir kısmı artık doğrudan siteden değil, bir AI’ın verdiği yanıttan ya da sohbet arayüzünden veriliyor. Bir kullanıcı artık markanıza hiç girmeden, bir AI asistanına sorup aldığı özetle karar verebiliyor. 
Siteniz sadece insan gözü için optimize edilmişse, bu ara kanalın dışında kalıyorsunuz.
AI ajanları için tasarım ne demek
Somut öneri şu: web sitesi HTML’in ötesine geçerek, makineler için de arayüzler sunmalı. Bunun en somut örneği MCP (Model Context Protocol) sunucusu — bir AI ajanının sitenizin verisine, aynı anda hem bir insanın tarayıcıda gördüğü gibi hem de yapılandırılmış şekilde erişemesini sağlayan bir katman. Buna bir de komut satırı istemcisi eklenebilir. Üçü de aynı içeriğe farklı “kapılardan” giriş sağlıyor.
Bu, tasarım araçları tarafında zaten yaşanan bir kaymayla aynı yönde ilerliyor: Canva’nın Ocak-Ağustos 2026 arasında Claude, ChatGPT ve Gemini içine taşınması da aynı mantığın bir başka uygulaması — araç kendi arayüzünü terk edip, kullanıcının zaten olduğu sohbet penceresine gidiyor. Web siteleri için önerilen de özde aynı fikir: içeriği kullanıcıyı beklemek yerine, kullanıcının (veya onun ajanının) olduğu yere taşımak.
Teknik mükemmellik artık nadir bir beceri değil
Yazının bir başka iddiası: AI araçları teknik yeterliliği demokratikleştirdikçe, “iyi kodlanmış site” artık rekabet avantajı olmaktan çıkıyor — bir tercih haline geliyor. Rekabet avantajı giderek otantiklike kayıyor: jenerik, ayırt edilemeyen AI içeriği değersizleşiyor, kendine özgü, doğrulanabilir içerik ise altyapı kadar temel bir gereklilik haline geliyor.
Peki bu, Türkçe içerik üreten bir site için ne anlama geliyor?
Bu tartışma İngilizce teknoloji basınında hızla büyüyor ama Türkçe tarafında henüz işlenmedi. Pratik sonuç şu: sitenizin içeriğini sadece “gözle okunan” bir metin olarak değil, bir AI ajanının da anlayabileceği, yapılandırılabilir bir kaynak olarak düşünmeye başlamak gerekiyor — semantik HTML, net başlık hiyerarşisi ve JavaScript’e boğulmamış, doğrudan erişilebilir içerik bunun en temel adımları.
Bir Yorum Yazın